HOTDOC - Η δημοσιογραφία όπως πρέπει να είναι..

Δικαστές και εισαγγελείς έπαιζαν τον… γιατρό εις βάρος ασθενών κρατουμένων στο «Κολαστήριο»


Δικαστές και εισαγγελείς του Πρωτοδικείου Πειραιά, αντί να εφαρμόσουν το νόμο Παρασκευόπουλου, έπαιζαν τον… γιατρό εις βάρος ασθενών κρατουμένων του Νοσοκομείου Κρατουμένων Κορυδαλλού, γνωστό ως «Κολαστήριο». Αποφάσιζαν με βάση την «κοινή πείρα» και μία δεδικασμένη απόφαση, τη στιγμή που κάποιοι μεγαλόσχημοι αποφυλακίζονταν, κάνοντας χρήση του άρθρου 110Α του Ποινικού Κώδικα πριν αυτός τροποποιηθεί.

 

Να εξηγήσουμε πως ο νόμος Παρασκευόπουλου για την κατάργηση των φυλακών τύπου Γ’ είχε διττή στόχευση.

Εκτός από τον τίτλο, σκόπευε στην αποσυμφόρηση των σωφρονιστικών καταστημάτων, με ευεργετικές διατάξεις για τους ασθενείς κρατουμένους με υψηλά ποσοστά αναπηρίας.

Συγκεκριμένα, στο άρθρο 110Α παρ. 2 του ΠΚ σημειώνεται: «Η απόλυση χορηγείται, ανεξαρτήτως… β) στους κατάδικους με ποσοστό αναπηρίας εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και άνω. Σε περίπτωση πρόσκαιρης κάθειρξης, απαιτείται να έχει εκτιθεί το ένα πέμπτο (1/5) της ποινής».

Παρ’ όλα αυτά, δικαστές και εισαγγελείς φέρονται να είχαν άλλη άποψη από τον νομοθέτη, καθώς σε γνωμάτευσή τους (Συμβ. Πλημμ/κών Πειραιά αρ. πρωτ. 636/15) χαρακτηρίζουν το νόμο «κερκόπορτα σε βάρος της Δημόσιας Τάξης».

Το Hot Doc δημοσιεύει τρία βουλεύματα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Πειραιά, τα οποία απέρριπταν την υπό όρον απόλυση ισάριθμων ασθενών κρατουμένων. Οι δύο αιτούντες πάσχουν, μεταξύ άλλων, από HIV και ο τρίτος από κίρρωση του ύπατος, έχοντας – σύμφωνα με τα πιστοποιητικά αναπηρίας από το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) – 67% ποσοστό αναπηρίας ή και παραπάνω, ενώ παράλληλα είχαν εκτίσει το 1/5 της ποινής τους.

Απόφαση με βάση την «κοινή πείρα»

Η διαδικασία είναι απλή. Εφόσον ο κρατούμενος πληροί τις προϋποθέσεις, κάνει το ανάλογο αίτημα στο Συμβούλιο Πλημμελειοδικών ή Εφετών, ανάλογα αν έχει καταδικασθεί σε πρόσκαιρη ή ισόβια κράτηση αντίστοιχα.

Στη συνέχεια, ο εισαγγελέας εξετάζει την αίτηση και κάνει τη σχετική πρόταση προς το Συμβούλιο, το οποίο παίρνει και την τελική απόφαση.

Στην περίπτωση του κατάδικου Ιωάννη Μάχου, η εισαγγελέας Πρωτοδικών,Μαρία Σπυροπούλου, έλαβε τον πίνακα υπολογισμού έκτισης ποινής από τη διευθύντρια του ΝΚΚ, που αποδείκνυε ότι ο Μάχος είχε εκτίσει το 1/5 της ποινής. Έτσι, σημείωσε στην πρότασή της προς το Συμβούλιο ότι η γνησιότητα του πιστοποιητικού αναπηρίας από το ΚΕΠΑ ελέγχθηκε από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Πειραιά.

«Ο εν λόγω κρατούμενος, μετά από αξιολόγηση από Πρωτοβάθμια Υγειονομική Επιτροπή του ΚΕΠΑ πάσχει από σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας υπό αντιρετροϊκή αγωγή (φέρει ποσοστό αναπηρίας 50%), διαταραχή προσωπικότητας σε έδαφος χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών, χρόνια ηπατίτιδα C άνευ αγωγής, το συνολικό δε ποσοστό αναπηρίας ανέρχεται σε 75% κατά ιατρική πρόβλεψη από 1/3/2014 έως 29/2/2016», αναφέρει η εισαγγελέας, προτείνοντας προς το Συμβούλιο αφενός την απόλυση υπό όρο τουΙωάννη Μάχου και αφετέρου την απαγόρευση εξόδου του από τη χώρα, όπως άλλωστε ορίζει ο ΠΚ.

Το Συμβούλιο, που συνεδρίασε υπό τον πρόεδρο των Πρωτοδικών, Ηλία Πολλάκη, δεν συμφώνησε με το σκεπτικό της εισαγγελέως. Στο βούλευμα με αριθμό 563/2015 γίνεται αρχικά μία ανυπόστατη – σύμφωνα με τις καταγγελίες – ερμηνεία του νόμου, καθώς υπογραμμίζεται ότι «των προβλεπόμενων πρόσθετων μέτρων επιείκειας τυγχάνουν οι κρατούμενοι εκείνοι, οι οποίοι οριστικά, με βάση τα επιστημονικά δεδομένα της παρούσας στιγμής, ευρίσκονται σε κατάσταση βαριάς αναπηρίας και όχι εκείνοι των οποίων η κατάσταση της υγείας τους είναι βάσιμα δυνατό να διαφοροποιηθεί». Παράλληλα, το Συμβούλιο χρησιμοποίησε ως υποστηρικτικό στοιχείο για την απόφασή του το απορριπτικό βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά με αριθμό 117/2015.

Το Συμβούλιο διατηρούσε και επιφυλάξεις για το πιστοποιητικό αναπηρίας του ΚΕΠΑ, αφού επισημαίνεται στο βούλευμα: «Δεν προκύπτει αν αυτό το ποσοστό αναπηρίας είναι μόνιμο και μη αναστρέψιμο στο μέλλον ή εάν επιδέχεται βελτίωση και σε ποιο βαθμό», μία παράμετρος που όπως αποδείχθηκε παραπάνω δεν αναφέρεται στην παρ. 2 του άρθρου 110Α.

Η παραπάνω θέση υποστηρίχτηκε με το επιχείρημα ότι μόνο για το σύνδρομο επίκτητης ανοσιολογικής ανεπάρκειας αναγράφεται συγκεκριμένο ποσοστό (50%), χωρίς να γίνεται το ίδιο για την ηπατίτιδα C και τη διαταραχή προσωπικότητας.

Επιπρόσθετα, έγινε επίκληση στην «κοινή πείρα», με τα μέλη του Συμβουλίου να αποδεικνύουν πως έχουν και ιατρικές εκτός από νομικές γνώσεις.

«Δεδομένου μάλιστα ότι η τελευταία αυτή πάθηση (σ.σ. διαταραχή προσωπικότητας), σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας, δεν έχει πάντοτε μόνιμο χαρακτήρα, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις επιδέχεται βελτίωση υπό την παροχή κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής», τονίζει το Συμβούλιο, ξεχνώντας ενδεχομένως να σημειώσει και την κατάλληλη συνταγή φαρμάκων στον ασθενή…

Για τους παραπάνω λόγους το Συμβούλιο διέταξε την προσκομιδή νεότερης διευκρινιστικής γνωμοδότησης από το ΚΕΠΑ για τον κατάδικο Ιωάννη Μάχο, έτσι ώστε να διευκρινίζεται με κάθε λεπτομέρεια το ποσοστό αναπηρίας για κάθε νόσο – πάθησή του, το σύνολο των οποίων ήταν 75%.

«Είναι φορέας του AIDS ή νοσεί;»

Η επόμενη περίπτωση αφορά τον κατάδικο Φερεδή Τζόρτζα, ο οποίος πάσχει και αυτός από HIV αλλά και χρόνια ηπατίτιδα, με το ποσοστό αναπηρίας του να υπολογίζεται από το ΚΕΠΑ σε 67%, ενώ είχε εκτίσει το 1/5 όπως ορίζει ο νόμος.

Η αίτησή του απορρίφθηκε από το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Πειραιά, λόγω και της αρνητικής εισήγησης (αρ. πρότασης 348/2015) που έκανε η εισαγγελέας, Χαρίκλεια Θάνου. Η κ. Θάνου εξηγεί την αρνητική της εισήγηση ως εξής: «Ωστόσο, στη γνωμάτευση δεν αναφέρεται εάν ο ως άνω κρατούμενος νοσεί από σύνδρομο επίκτητης ανοσοποιητικής ανεπάρκειας, σύμφωνα με την ακριβή διατύπωση του ως άνω άρθρου 110Α ΠΚ, ή είναι απλός φορέας του ως άνω συνδρόμου, με αποτέλεσμα να μην διαπιστώνεται εάν πληρούται στο πρόσωπο του αιτούντως κρατουμένου η προϋπόθεση που τίθεται από το άρθρο 110Α παρ. 2 α’ του ΠΚ. Επομένως, πρέπει να απορριφθεί από το Συμβούλιό σας». Κοινώς, δηλαδή, η κ. Θάνου θέτει το ερώτημα: Είναι φορέας του AIDS ή νοσεί;

Τελικά, ο κρατούμενος αποφυλακίστηκε αρκετό καιρό αργότερα, κάνοντας χρήση του ν.4322 του ΠΚ, αφού ολοκλήρωσε τα 2/5 της θητείας του.

Στην τρίτη περίπτωση, ο κρατούμενος Στέφανος Κατσούρας έχει ποσοστό αναπηρίας 75%, λόγω κίρρωσης του ύπατος μη αντιρροπούμενης, χρόνιας ενεργού ηπατίτιδας Β, ιστορικό λήψεως τοξικών ουσιών, πρόσφατη υπαραχνοειδή αιμορραγία και λήψη αντιεπιληπτικής αγωγής, έχοντας εκτίσει το 1/5 της ποινής του.

Η εισαγγελέας Πρωτοδικών, Ζωή Νιοκολάου, κάνει αρνητική εισήγηση, λαμβάνοντας τα εύσημα από το Συμβούλιο, που συγκροτήθηκε υπό τον πρόεδρο Πρωτοδικών, Ηλία Σταυρόπουλο. Η κ. Νικολάου επικαλείται αφενός ότι το ποσοστό αναπηρίας του κρατουμένου δεν έχει αναγνωρισθεί αορίστως «αλλά κατά ιατρική πρόβλεψη από 12/6/2015 έως 30/6/2016» και αφετέρου το δεδικασμένο του βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά αριθμ.117/2015, όπως και στην περίπτωση του κρατούμενου Ιωάννη Μάχου.

Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο απορρίπτει με το βούλευμα 751/2015 την αίτηση του κρατουμένου, με την εισαγγελέα να επαινείται από το Συμβούλιο για τις «ορθές και νόμιμες σκέψεις της».

Ένας νόμος που εφαρμόστηκε για λίγους μήνες

Dikastes-kai-eisaggeleis-epaizan-ton-giatro-eis-varos-asthenwn-kratoumenwn-sto-Kolastirio3

Το ερώτημα που προκύπτει είναι: από πότε δικαστές και εισαγγελείς έχουν το δικαίωμα να προβαίνουν σε ιατρικές γνωματεύσεις, με πρόσχημα την «κοινή πείρα», υπερβαίνοντας τον ευδιάκριτο διαχωρισμό μεταξύ νομικής και ιατρικής επιστήμης;

Αν η Δικαιοσύνη λειτουργούσε με κύριο άξονα τις δεδικασμένες υποθέσεις, τότε όλοι όσοι καλούνται να εφαρμόσουν το νόμο θα ήταν ανεπάγγελτοι, αφού οι πολίτες θα έπρεπε απλά να ανατρέξουν στο αρχείο για να δουν την απόφαση που είχε παρθεί για μία παρόμοια υπόθεση. Κάποιος εύλογα θα ισχυριστεί ότι οι νόμοι δεν αποτελούν σταθερές, αφού δέχονται τροποποιήσεις. Σαφώς.

Δεν συνεπάγεται, όμως, ότι κάθε δικαστική υπόθεση είναι ίδια, οπότε το δεδικασμένο είναι ένα σημείο αναφοράς.

Ο νόμος Παρασκευόπουλου ψηφίστηκε τον Απρίλιο του 2015, όμως, σύμφωνα με τις πληροφορίες, για το Πρωτοδικείο Πειραιά ίσχυσε μέχρι τον Ιούνιο του ίδιου έτους. Ίσως για τέτοιου είδους πρακτικές το Υπουργείο Δικαιοσύνης συμπεριέλαβε την αντικατάσταση της παραγράφου 4 του άρθρου 110Α στο νομοσχέδιο για το Σύμφωνο Συμβίωσης.

«Εάν πρόκειται για πρόσκαιρη αναπηρία ο αρμόδιος εισαγγελέας υποβάλλει ένα (1) μήνα πριν τη λήξη του προσδιοριζόμενου χρόνου αναπηρίας στο αρμόδιο συμβούλιο την πρότασή του για την επανεξέταση της, χορηγηθείσας απόλυσης υπό όρο», αναγράφεται στο νομοσχέδιο, αποσαφηνίζοντας πως ο κρατούμενος θα περνάει και πάλι από πραγματογνωμοσύνη ή από αρμόδιο ΚΕΠΑ για την εκ νέου διακρίβωση του ποσοστού αναπηρίας, όντας όμως υπό όρο απόλυση.

Το πιο ειρωνικό είναι πως για μεγαλόσχημους κατάδικους του «λευκού κολάρου» ο νόμος τηρείται κατά γράμμα. Την αρχή έκανε ο πρώην δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Βασίλης Παπαγεωργόπουλος, ενώ πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι αυτό του πρώην υπουργού της Κύπρου, Ντίνου Μιχαηλίδη, ο οποίος είχε καταδικασθεί για τις μίζες που μετέφερε για τα εξοπλιστικά επί Τσοχατζόπουλου.

Tο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Στρασβούργου έχει επιβάλει αρκετές χιλιάδες ευρώ πρόστιμα για τις συνθήκες κράτησης, ενώ αναμένονται κι άλλες αποφάσεις από νεότερες προσφυγές κρατουμένων στο «Κολαστήριο».

Τέλος, οι ασθενείς κρατούμενοι στο «Κολαστήριο» απέστειλαν πριν λίγες εβδομάδες επιστολή διαμαρτυρίας προς την πρόεδρο και την εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, καταγγέλλοντας τις πρακτικές και τις αποφάσεις των δικαστικών λειτουργών του Πειραιά.

Το Hot Doc επικοινώνησε με την προϊστάμενη της Διεύθυνσης Αναπηρίας και Ιατρικής της Εργασίας, Ελένη Νιαρχάκου, η οποία απάντησε σε σχετική ερώτηση πως «υπάρχει ένας καταρχήν διαχωρισμός βάσει του Κανονισμού Ασφαλιστικής Αρμοδιότητας του ΙΚΑ, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως θα αρχίσουμε να λέμε: «HIV 50%, ηπατίτιδα 10% «», ξεκαθαρίζοντας πως μία νόσος δεν μπορεί να αποτυπωθεί με αμιγώς μαθηματικούς όρους.

 

άρθρο που δημοσιεύθηκε στο Hot Doc #101, το Μάιο του 2016

HotDoc_101-cover


Extra Hot άρθρο