HOTDOC - Η δημοσιογραφία όπως πρέπει να είναι..

Μυστικοπάθεια για την TTIP
«Διάβολοι» στις λεπτομέρειες


Η Λέσχη Μπίλντεμπεργκ, των ισχυρών του κόσμου, θεωρούνταν μέχρι πρόσφατα η πλέον μυστικοπαθής ομάδα, που ελάμβανε εν κρυπτώ αποφάσεις οι οποίες ευνοούσαν τον πλούτο σε βάρος των πολλών και μεταφέρονταν για πίεση ή εφαρμογή σε πολιτικές αρχές. Αλλά η μυστικότητα, με την οποία περιβάλλονται οι διαπραγματεύσεις για την ΤΤΙΡ (Διατλαντική Συμμαχία για το Εμπόριο και τις Επενδύσεις) και την ΤΤΡ για τις χώρες του Ειρηνικού, ακυρώνει το επιχείρημα πως θα οδηγούσαν, αν εφαρμοστούν, σε ενίσχυση της παγκόσμιας ανάπτυξης. Ο Σβεν Γκίγκολντ, ειδικός επί οικονομικών των Πρασίνων στο Ευρωκοινοβούλιο, διάβασε ντοκουμέντα της συμφωνίας σε ειδικό δωμάτιο ανάγνωσης, με την προϋπόθεση να μη μιλήσει γι’ αυτά ούτε να τα αντιγράψει. Το περιοδικό Time έγραψε πως η Κάτια Κίπινγκ, γερμανίδα βουλευτής, διάβασε επίσης σε ένα αυστηρό δίωρο όσα ντοκουμέντα πρόλαβε, με την ανάσα φρουρού στο σβέρκο της στη διάρκεια της ανάγνωσης. Επιμέρους διαρροές και αποκαλύψεις τεκμηριώνουν για τις επίμαχες συμφωνίες πως πρόκειται για τέρατα περιορισμού προσωπικών ελευθεριών, αίρουν κάθε προστασία του καταναλωτή και του περιβάλλοντος και δίνουν στις πολυεθνικές τον έλεγχο της ζωής πληθυσμών σε όλες τις χώρες, που τυχόν θα προσυπογράψουν τις συμφωνίες.
Η πρόσφατη αποκάλυψη από την Greenpeace 248 σελίδων απόρρητων ντοκουμέντων, βάσει των οποίων γίνονται διαπραγματεύσεις, προκάλεσε αναστάτωση. Η οργάνωση ανέφερε ότι η ΤΤΙΡ απειλεί με μακρόχρονες επιπτώσεις για το περιβάλλον και τις ζωές περισσότερων από 800 εκατομμυρίων πολιτών στην ΕΕ και τις ΗΠΑ, μέσω τεράστιας μεταφοράς εξουσίας από τους πολίτες, στις μεγάλες επιχειρήσεις. Κανόνες της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας βάζουν τα κέρδη πάνω από την υγεία, την ευημερία των ανθρώπων, τα εργατικά δικαιώματα, την ψηφιακή ελευθερία, ουσιαστικά πάνω από κάθε δικλείδα καταναλωτικής ασφάλειας. Η συμφωνία βάζει επίσης φραγμό σε κράτη που θα επιχειρούσαν, αφού υπογράψουν, να προστατεύσουν την ανθρώπινη υγεία, τη χλωρίδα και την πανίδα. Δεν προβλέπει προστασία απειλούμενων φυσικών πηγών.
Το Παρατηρητήριο Πολιτών για το Παγκόσμιο Εμπόριο έφτιαξε έναν κατάλογο με τις σημαντικότερες απειλές που προκύπτουν από την ΤΤΙΡ. Μεταξύ αυτών: αναστολή μεταρρυθμίσεων στην Wall Street, αποδυνάμωση των κανόνων ασφαλείας των τροφίμων, τερματισμός της πολιτικής υπέρ της πράσινης ενέργειας ώστε να μη διαταραχθεί η πορεία πετρελαϊκών κολοσσών, αποδοχή του αιτήματος της Monsanto να αφαιρεθεί η σήμανση σε προϊόντα που περιέχουν γενετικά μεταλλαγμένα συστατικά. Επιτρέπει, επίσης, σε χημικές βιομηχανίες την έκθεση σε χημικά που δεν έχουν δοκιμαστεί.
Ουσιαστικά, οι δύο συμφωνίες, ΤΤΙΡ και ΤΡΡ, θα καταστήσουν τριτοκοσμικά όλα τα κράτη που θα τις προσυπογράψουν, θα ενισχύσουν επιχειρήσεις και επενδυτικά συμφέροντα σε βάρος των πολλών.

Ο πρέσβης και οι τράπεζες

Εκείνο που έχει περισσότερη σημασία από τη δημοσιοποίηση των εντύπων, είναι το ότι δείχνουν πως εταιρίες μπορούν να μηνύουν χώρες, αν εικάσουν ότι αντιμετωπίζονται με αδικία.
Στις 7 Μαΐου, τα Γερμανικά Οικονομικά Νέα είχαν τίτλο «Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν μετωπική επίθεση σε ευρωπαϊκά δικαστήρια μέσω της ΤΤΙΡ». Στο σχετικό ρεπορτάζ, αναφερόταν ότι, πίσω από τον διακαή πόθο της Αμερικής να υπογραφεί η συμφωνία με την Ευρώπη, υπάρχει συγκεκριμένος λόγος. Μεγάλες τράπεζες, που πρέπει να προστατευθούν από απαιτήσεις ευρωπαίων επενδυτών που ισχυρίζονται πως παραπλανήθηκαν στη διάρκεια της κρίσης χρέους… Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Ιταλία έβγαλε τη γάτα απ’ το σακί, πιθανότατα χωρίς να έχει πρόθεση. Αναφέρθηκε, ως παράδειγμα, σε μια περίπτωση όπου μεγάλη τράπεζα, όχι αμερικανική αλλά γερμανική, η Deutsche Bank, μηνύθηκε από επενδυτές της ιταλικής πόλης Τράνι, γιατί τους διαβεβαίωνε το 2011 πως το ιταλικό χρέος δεν ήταν λόγος ανησυχίας, λίγο πριν πουλήσει το 90% των ιταλικών ομολόγων έναντι 7 δισ. ευρώ. Την υπόθεση διερευνά ιταλός εισαγγελέας, έγραψε το Reuters. Κι ο αμερικανός πρέσβης φέρεται να είπε ότι, αν δεν γίνει νόμος η ΤΤΙΡ, οι μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες, όπως και οι εταιρίες αξιολόγησης S&P, Moody’s και Fitch, θα είναι ευάλωτες σε μηνύσεις παραπλανηθέντων επενδυτών, όπως έγινε σε βάρος των αμερικανικών τραπεζών JPMorgan/Chase και Goldman Sachs στις ΗΠΑ. Οι τράπεζες αυτές υποχρεώθηκαν να καταβάλουν δισεκατομμύρια σε αποζημιώσεις. Η ΤΤΙΡ αφορά επίσης, και ειδικότερα, στην πώληση πολύπλοκων επενδυτικών προϊόντων. Ένα άλλο παράδειγμα, που παρέθεσε ο συγγραφέας Eric Zuesse είναι της γερμανικής πόλης Φόρτζχαϊμ, που μήνυσε την JPMorgan στο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο των ΗΠΑ και κέρδισε αποζημίωση ύψους 57 εκατ. ευρώ. Αν υπογραφεί η ΤΤΙΡ, μια μεγάλη τράπεζα, που πληρώνει αποζημίωση, μπορεί να αντεπιτεθεί μηνύοντας τους φορολογούμενους ενός κράτους, για να αποκαταστήσει την απώλεια κερδών της.

Γαλλικό «Νο»

Η αποκάλυψη των ντοκουμέντων, που μπορούν να τα διαβάσουν όλοι στο www.ttip-leaks.org μιας και η δημοκρατία, όπως υπογράμμισε η Greenpeace, απαιτεί διαφάνεια, ήγειρε αισιοδοξία. Ορισμένοι ευρωπαίοι αξιωματούχοι επιχείρησαν να μειώσουν τη σημασία της αποκάλυψης, υποστηρίζοντας ότι δεν είναι τελικά ντοκουμέντα, αλλά παρουσίαση της θέσης κάθε πλευράς.
Το δέλεαρ για τη Γερμανία είναι ότι ελπίζει να ανοίξει περαιτέρω η διεθνής αγορά για τα προϊόντα της αυτοκινητοβιομηχανίας της. Αλλά ο γερμανός υπουργός Γεωργίας, Κρίστιαν Σμιτ, επέκρινε την αμερικανική προσέγγιση στις διαπραγματεύσεις λέγοντας στο Spiegel, πως μέχρι τώρα δεν έχουν προβεί σε οιαδήποτε σοβαρή συναίνεση. «Οι αμερικανοί διαπραγματευτές κάνουν λάθος αν πιστεύουν ότι μπορούν να δελεάσουν τους Γερμανούς με συναινέσεις στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας μας». Η καγκελάριος Μέρκελ, ωστόσο,

επαναλαμβάνει την κυβερνητική γραμμή για ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, πριν το τέλος του χρόνου.
Στη Βρετανία, η μεγαλύτερη ανησυχία είναι πως με τη διατλαντική συμφωνία θα διαλυθεί η δημόσια υγεία και ελάχιστα πείθουν οι περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις του πρωθυπουργού Κάμερον.
Κι ενώ τα wikileaks δίνουν αμοιβή 100.000 ευρώ για ντοκουμέντα που αποκαλύπτουν περισσότερες λεπτομέρειες της ΤΤΙΡ, o γάλλος πρόεδρος, Φρανσουά Ολάντ, είπε «όχι» στη συμφωνία, «σε αυτό το στάδιο», γιατί η χώρα του είναι κατά του ελεύθερου εμπορίου χωρίς κανόνες. Η δήλωσή του, παρατήρησε σχολιαστής, είχε και πολιτικό στόχο, να βελτιώσει τα ποσοστά του μεταξύ αριστερών ψηφοφόρων, ενόψει των προεδρικών εκλογών. Και ο γάλλος υπουργός Εμπορίου, Ματίας Φεκλ, δήλωσε ότι η πιθανότερη προοπτική είναι να ανασταλούν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ, παρότι ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα και η γερμανίδα καγκελάριος ζήτησαν τον περασμένο μήνα να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις πριν το τέλος του χρόνου.
Ο Τζον Χίλαρι, της War on Want, θεωρεί ότι άρχισε το τέλος αυτής της μισητής συμφωνίας. Εκτός κι αν σε έναν κόσμο κουρασμένο από τις αήθεις και αλλεπάλληλες επιθέσεις στο βιοτικό του επίπεδο επικρατήσει απάθεια. Οι διαδηλώσεις σε μια σειρά πρωτεύουσες, με πιο πρόσφατες σε Ρώμη και Βερολίνο, ενισχύουν την ελπίδα. Κι αξίζει να σημειωθεί ότι πάνω από 3,4 εκατομμύρια ευρωπαίοι πολίτες έχουν υπογράψει αίτηση εγκατάλειψης της επίμαχης συμφωνίας.

 

 

άρθρο που δημοσιεύθηκε στο Hot Doc #101, το Μάιο του 2016 

HotDoc_101-cover


Extra Hot άρθρο