HOTDOC - Η δημοσιογραφία όπως πρέπει να είναι..

Ο Μπλάτερ και το βασίλειο της διαφθοράς


Λίγες μέρες πριν τις εκλογές της FIFA, στις οποίες ο Σεπ Μπλάτερ διεκδίκησε ξανά το χρίσμα του προέδρου, το παγκόσμιο ποδοσφαιρικό στερέωμα σείστηκε συθέμελα από τις εφόδους και τις συλλήψεις στελεχών της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας. Ο Σεπ Μπλάτερ, πανίσχυρος ηγέτης της Ομοσπονδίας, βρέθηκε ξανά στο μάτι του κυκλώνα. Κι αυτή τη φορά τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά.

Το σκάνδαλο του αιώνα

o-mplater-kai-to-vasileio-tis-diafthoras1«Η FIFA δεν είναι διεφθαρμένη», έλεγε πριν από λίγο καιρό ο Σεπ Μπλάτερ, χτυπώντας το χέρι θεατρικά στο βήμα. Ο 79χρονος πλέον Ελβετός, ο οποίος ηγείται της Παγκόσμιας Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας από το 1998, βρέθηκε λίγο πριν τις προγραμματισμένες εκλογές, που θα ανανέωναν –εκτός συγκλονιστικού απροόπτου– τη θητεία του, αντιμέτωπος με το μεγαλύτερο σκάνδαλο διαφθοράς στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Η έρευνα του FBI, η οποία «έτρεχε» παράλληλα με αυτή των ελβετικών αρχών για τις διαδικασίες ανάθεσης των Μουντιάλ 2018 και 2022, οδήγησε σε έφοδο στο στρατηγείο της Ομοσπονδίας στη Ζυρίχη και σε συλλήψεις υψηλόβαθμων αξιωματούχων. Οι κατηγορούμενοι φέρονται να έχουν εισπράξει πάνω από 150 εκατ. δολάρια από δωροδοκίες τα τελευταία 24 χρόνια. Ο εκπρόσωπος Τύπου της Ομοσπονδίας τόνισε ότι «ο Μπλάτερ δεν έχει καμία ανάμιξη», ωστόσο οι πιέσεις που ζητούν την παραίτησή του αυξάνονται συνεχώς.

Χτίζοντας την αυτοκρατορία

Ο ελβετός Σεπ Μπλάτερ ξεκίνησε την καριέρα του στη FIFA το 1975, ως ένας από τους μόλις 12 εργαζόμενους που είχε τότε η Ομοσπονδία. Το 1998, έγινε για πρώτη φορά πρόεδρος, αποτελώντας ουσιαστικά τον διάδοχο του Ζοάο Χαβελάτζε. Ο Βραζιλιάνος, που ήταν στην ηγεσία της FIFA για 24 χρόνια, είχε κατηγορηθεί το 1997 για μίζες από τις εμπορικές συμφωνίες του Παγκοσμίου Κυπέλλου και το όνομα του τότε γενικού γραμματέα, Σεπ Μπλάτερ, είχε επίσης εμπλακεί. Τελικά, απαλλάχθηκε από όλες τις κατηγορίες.

Απέναντί του στην πρώτη εκείνη αναμέτρηση ήταν ο Λέναρτ Γιόχανσον, που υποσχόταν περισσότερη διαφάνεια. Ο Μπλάτερ νίκησε με 80-11, ωστόσο οι κατηγορίες για εξαγορά ψήφων από τις αφρικανικές Ενώσεις δεν απομακρύνθηκαν ποτέ. Ο Ελβετός είχε την πλήρη στήριξη του Μοχάμεντ Μπιν Χαμάν, από το Κατάρ, και με δική του παρέμβαση χρησιμοποιούσε το ιδιωτικό τζετ του εμίρη στην προεκλογική του εκστρατεία. Ο Γκουίντο Τογκνόνι, πρώην σύμβουλός του και μέλος της εκτελεστικής επιτροπής της FIFA, αποκάλυψε on the record στο ESPN ότι υπήρχε κόσμος που αγόραζε ψήφους για τον Μπλάτερ, χωρίς να αποκαλύπτει τα ονόματά τους.

Εκμεταλλευόμενος τα επικοινωνιακά του χαρίσματα και βασισμένος στο ότι κάθε χώρα, ανεξαρτήτως μεγέθους και status, ισοδυναμεί με ψήφο, ο Μπλάτερ ξεκίνησε τα προγράμματα στήριξης σε υποβαθμισμένες ποδοσφαιρικά χώρες, εξασφαλίζοντας τη στήριξή τους. Πιθανόν για το λόγο αυτό, ο μοναδικός εκπρόσωπος του αθλητισμού στη λίστα του Forbes για τους πιο ισχυρούς ανθρώπους στον κόσμο φιλοδοξεί να κατακτήσει μέχρι και Νόμπελ Ειρήνης, δηλώνοντας πιο δυνατός κι από τον Θεό.

Οι προμήθειες και η επανεκλογή

o-mplater-kai-to-vasileio-tis-diafthoras2Λίγο πριν τις εκλογές της FIFA το 2002, ο Μισέλ Ζαν Ρουφινέν, πρώην γενικός γραμματέας, κατηγόρησε τον Μπλάτερ ότι χειρίζεται τη FIFA σαν να είναι δικτατορία. Έντεκα αξιωματούχοι κατέθεσαν υπομνήματα, κατηγορώντας τον για διαφθορά. Παρ’ όλα αυτά, με τη στήριξη του Μπιν Χαμάν, από το Κατάρ, επανεξελέγη. Ένα χρόνο νωρίτερα, είχε κηρύξει χρεοκοπία η ISL, η εταιρία μάρκετινγκ που συνεργαζόταν με τη FIFA σε όλες τις μεγάλες διοργανώσεις.

Η έρευνα, που έγινε τα επόμενα χρόνια, οδήγησε στην παραίτηση του Χαβελάντζε από τη θέση του επίτιμου προέδρου και του γαμπρού του, Ζοάο Τεϊσέιρα, από την εκτελεστική επιτροπή, καθώς αποδείχθηκε ότι είχαν βγάλει δεκάδες εκατομμύρια από προμήθειες σε εμπορικές συμφωνίες με την ISL. Λίγο πριν την πρώτη εκλογή του, ο Μπλάτερ επέστρεψε 1,5 εκατομμύριο, που με δικούς του χειρισμούς είχαν κατατεθεί από την ISL στον Χαβελάντζε, ενώ η οικονομική κρίση, που ξέσπασε στη FIFA μετά την κατάρρευση της εταιρίας, και οι καταγγελίες τον έφεραν σε πολύ δύσκολη θέση.

Παρ’ όλα αυτά, έκανε ό,τι μπορούσε για να σταματήσει τις αποκαλύψεις των ατόμων που δέχθηκαν προμήθειες. Το 2006, ο τότε αντιπρόεδρος της FIFA και δεξί χέρι του Μπλάτερ, Τζακ Γουόρνερ, είδε τη χώρα του, το Τρινιντάντ και Τομπάγκο, να προκρίνεται στο Μουντιάλ της Γερμανίας. Έστησε μονοπώλιο των εισιτηρίων για τους συμπατριώτες του, αποκομίζοντας κέρδη 900.000 δολαρίων. Τελικά, το φταίξιμο έπεσε μόνο στον γιο του και ο ίδιος τη γλίτωσε με επίπληξη. Η Telegraph ενέπλεξε τον Γουόρνερ, ο οποίος είναι μεταξύ των κατηγορουμένων της Ζυρίχης, και σε χρηματισμό για το Μουντιάλ του 2022.

Ρωσία και Κατάρ

Έχοντας πετύχει τη διεξαγωγή του Μουντιάλ του 2010 στη Νότια Αφρική, η FIFA ανακοίνωσε την ανάληψη του Μουντιάλ του 2018 από Ρωσία και του 2022 από το Κατάρ. Η είδηση προκάλεσε σοκ. Έγινε θέμα παντού, από τις μεγαλύτερες εφημερίδες μέχρι τις κωμικές εκπομπές. Η Φαίδρα Αλματζίντ, η οποία δούλεψε στην οργανωτική επιτροπή του Κατάρ 2022, δήλωσε στο ντοκιμαντέρ του ESPN «E:60» ότι ήταν παρούσα σε αγορά ψήφου αντί 1,5 εκατομμυρίου από τρία διαφορετικά μέλη της εκτελεστικής επιτροπής. Στη συνέχεια ανακάλεσε, στριμωγμένη από μια συμφωνία, που είχε υπογράψει πριν τη συνάντηση και την καλούσε να πληρώσει ένα εκατομμύριο ως αποζημίωση. Ο Μπλάτερ είχε την ευκαιρία να της μιλήσει, ανακοίνωσε στα ΜΜΕ την ημέρα και την ώρα που θα έφτανε στα γραφεία στη Ζυρίχη, αλλά ο ίδιος δεν εμφανίστηκε ποτέ. Μετά τη δημοσιοποίηση των καταγγελιών της, δέχθηκε διαδικτυακές επιθέσεις και απειλές, με αποτέλεσμα να ζητήσει προστασία από το FBI.

Ο Tζόναθαν Κάλβερτ από τους Sunday Times δούλεψε undercover, καταγράφοντας συνομιλίες, και δήλωσε ότι η τιμή της κάθε ψήφου φτάνει μέχρι το 1,5 εκατομμύριο. Στο βιβλίο, που έγραψε στη συνέχεια με την Χάιντι Μπλέικ, καταγράφει δωροδοκίες μελών σε όλον τον κόσμο. Ο Μπιν Χαμάμ, ο οποίος βοήθησε τον Μπλάτερ να εκλεγεί το 1998 και το 2002, σύμφωνα με την έρευνά τους, σκόρπισε συνολικά 5,5 εκατομμύρια δολάρια για να «αγοράσει» το Μουντιάλ για λογαριασμό της χώρας του.

Μία από τις χώρες, που διεκδίκησαν το Μουντιάλ του 2018 και έγιναν έξαλλες με το τελικό αποτέλεσμα, ήταν η Αγγλία. Το 2011, ένα χρόνο μετά την ανάθεση και τις μόλις δύο ψήφους στην υποψηφιότητα της χώρας του, ο λόρδος Ντέιβιντ Τρίνσμαν, πρώην πρόεδρος της Αγγλικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας, κατέθεσε ενώπιον μελών του Κοινοβουλίου ότι 4 μέλη της εκτελεστικής επιτροπής πρόσφεραν την ψήφο τους για χρήματα και άλλα… δώρα. Υπήρξαν νέες έρευνες, που έδειξαν χρηματισμό. Φυσικά, όλες οι κατηγορίες αφήνουν παγερά αδιάφορο τον Μπλάτερ. Ακόμα και αυτές για την κατάφωρη καταπάτηση των εργασιακών δικαιωμάτων και των νεκρών εργατών. Η Σάραν Μπάροου, γ.γ. της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Συνδικάτων, έχει προβλέψει ότι μέχρι την πρώτη σέντρα στο Μουντιάλ του Κατάρ θα έχουν πεθάνει τουλάχιστον 4.000 εργάτες.

Η FIFA διέταξε εσωτερική έρευνα για το Κατάρ, αναθέτοντας στον αμερικανό δικηγόρο Μάικλ Γκαρσία τη δουλειά. Το Σεπτέμβριο του 2014, ο Γκαρσία παρέδωσε την αναφορά του, η οποία όμως κρίθηκε πως δεν πρέπει να εκδοθεί. Τελικά, ο Γιοακίμ Έκερτ, πρόεδρος της Ηθικής Επιτροπής, αποφάσισε τη δημοσιοποίηση μιας σύνοψης 42 σελίδων, η οποία «καθάρισε» τη Ρωσία και το Κατάρ. Ο Γκαρσία παραιτήθηκε, αλλά η αναφορά του βρίσκεται στα χέρια των ελβετικών αρχών. Το μόνο που άλλαξε ήταν η περίοδος διεξαγωγής της διοργάνωσης.

Οι εκλογές του 2011

o-mplater-kai-to-vasileio-tis-diafthoras3Ο Μπιν Χαμάμ αποφάσισε να διεκδικήσει την προεδρία, όταν ο Μπλάτερ δεν έκανε στο πλάι για να τον διαδεχθεί. Ωστόσο, λίγο πριν τις εκλογές του 2011, αντιμετώπισε κατηγορίες για δωροδοκία και έκανε πίσω. Ο Κάλβερτ ισχυρίστηκε πως υποχώρησε και για έναν ακόμα λόγο. Κλήθηκε στα γραφεία της FIFA και εκεί βρήκε τον Ελβετό με ένα μέλος της βασιλικής οικογένειας του Κατάρ. Η συμφωνία ήταν να αποσυρθεί η υποψηφιότητα του Μπιν Χαμάμ, που αποβλήθηκε διά παντός από τη FIFA την επόμενη χρονιά, αλλά ο Μπλάτερ να κάνει τα πάντα για να μην πειραχθεί η ανάθεση του Μουντιάλ 2022. Εκείνες οι εκλογές θα ήταν οι τελευταίες του Ελβετού, ωστόσο πριν το Μουντιάλ της Βραζιλίας δήλωσε ότι «η αποστολή μου δεν έχει τελειώσει».

Πώς, παρ’ όλα τα σκάνδαλα, ο Μπλάτερ συνέχισε να διατηρεί τον έλεγχο; «Δεν νοιάζονται πολλές χώρες για το τι γίνεται στη FIFA, αν παίρνουν τα χρήματά τους», είχε δηλώσει το πρώην δεξί του χέρι, Γκουίντο Τογκνόνι…

Επί του πιεστηρίου

Ο Σεπ Μπλάτερ ανακοίνωσε την παραίτησή του από την προεδρία της FIFA. Η έκτακτη συνέντευξη Τύπου που αναβλήθηκε τρεις φορές είχε κινήσει υποψίες. «Καλώ έκτακτο συνέδριο προκειμένου να γίνει η εκλογή του αντικαταστάτη μου» τόνισε ο ισχυρός άνδρας της FIFA, o οποίος έπειτα από 16 χρόνια στον προεδρικό θώκο είπε «αντίο» στο ποδόσφαιρο.

 

άρθρο που δημοσιεύθηκε στο Hot Doc# 78, τον Ιούνιο του 2015

HD-78_cover


Extra Hot άρθρο