HOTDOC - Η δημοσιογραφία όπως πρέπει να είναι..

Οι πολίτες αντιστέκονται, Μανιάτης και Βενιζέλος όχι…


Γενετικά τροποποιηµένα τρόφιµα διά χειρός ελλήνων υπουργών; Δεν πρόκειται για φάρσα αλλά για εφιάλτη. Ο υπουργός Εξωτερικών Ευάγγελος Βενιζέλος και ο υπουργός Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιµατικής Αλλαγής, Γιάννης Μανιάτης αντί να πρωτοστατούν στην απαγόρευση της εισόδου µεταλλαγµένων στις χώρες της ΕΕ, πράττουν ακριβώς το αντίθετο. Αµέλεια, σύµπτωση ή µήπως έλλειψη ενηµέρωσης µε επικίνδυνες συνέπειες για τη δηµόσια υγεία;

Στα τέλη του περασμένου Φεβρουαρίου ο υπουργός Περιβάλλοντος και πρόεδρος του Συμβουλίου Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γιάννης Μανιάτης, κυκλοφόρησε μία ενδιαφέρουσα πρόταση. Επρόκειτο για μία πρόταση η οποία αφορούσε τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την υπόθεση των εθνικών απαγορεύσεων μεταλλαγμένων σε ευρωπαϊκό έδαφος. Το κείμενο προέβλεπε ότι για να απαγορεύσει ένα κράτος-μέλος την καλλιέργεια ενός μεταλλαγμένου οργανισμού, έπρεπε πρώτα να πάρει την έγκριση της εταιρίας βιοτεχνολογίας που προωθεί τον συγκεκριμένο οργανισμό, όπως αναφέρεται σε σχετικό Δελτίο τύπου της Greenpeace. Πιο απλά προκειμένου ένα κράτος μέλος να απαγορεύσει την καλλιέργεια μεταλλαγμένων θα πρέπει να υπάρχει η εξής προϋπόθεση: τα περιοριστικά ή απαγορευτικά μέτρα δεν θα αντικρούουν την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών κινδύνων και κινδύνων υγείας που έχει πραγματοποιήσει η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA), μία αρχή που μέχρι σήμερα δεν έχει γνωμοδοτήσει ποτέ αρνητικά για κάποιο μεταλλαγμένο οργανισμό. Επρόκειτο για μία πρόταση κομμένη και ραμμένη στα μέτρα των εταιριών που προωθούν μεταλλαγμένα και η οποία ερχόταν σε αντίθεση με το γενικότερο ελληνικό και ευρωπαϊκό ρεύμα κατά των μεταλλαγμένων. Το να απαγορεύσει ένα κράτος-μέλος από μόνο του την καλλιέργεια μεταλλαγμένων καθίστατο σχεδόν αδύνατο. Αυτό φυσικά εξυπηρετούσε μόνο τις εταιρίες.
Η δυνατότητα ενός κράτους-μέλους να απαγορεύσει την δυνατότητα καλλιέργειας μεταλλαγμένων είχε συζητηθεί και κατά το παρελθόν. Άλλωστε αρκετά κράτη μέλη βλέπουν θετικά κάτι τέτοιο, καθώς η διαδικασία που ισχύει αυτή τη στιγμή στην πράξη χαρακτηρίζεται από περιβαλλοντικές οργανώσεις ως «ανεπαρκής και προβληματική». Το 2012 η Δανία είχε καταθέσει παρόμοια πρόταση, η οποία όμως δεν κατόρθωσε να ψηφιστεί και να υιοθετηθεί από τις χώρες-μέλη.

Oi-polites-antistekontai-Maniatis-kai-Venizelos-ohi1Η πρόταση του κ. Μανιάτη ξεσήκωσε σάλο. Τρεις περιβαλλοντικές οργανώσεις, η Greenpeace, η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία και η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης εξέδωσαν ανακοινώσεις με τις οποίες καλούσαν τον έλληνα υπουργό είτε να αποσύρει είτε να αλλάξει το περιεχόμενο της πρότασης, στην κατεύθυνση της δημιουργίας «ενός αυστηρού Κανονισμού που πραγματικά θα προστατεύει τη χώρα μας και ολόκληρη την Ευρώπη από την καλλιέργεια μεταλλαγμένων». Μάλιστα εξαπέλυσαν και επίθεση εναντίον του, χαρακτηρίζοντάς τον ως «υπουργό των μεταλλαγμένων», καθώς επίσης και ότι με την πρόταση αυτή διευκολύνει τις εταιρίες αγροβιοτεχνολογίας που θέλουν να εισβάλλουν στην Ευρώπη.
Ο έλληνας υπουργός προσπάθησε να κατεβάσει τους τόνους. Στην απαντητική του επιστολή προς τον διευθυντή του ευρωπαϊκού τμήματος της Greenpeace, Γιόργκο Ρις σημείωσε ότι είναι κατά των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών. «Η ελληνική θέση ήταν πάντα ενάντια στην καλλιέργεια των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών, θέση την οποία και προσωπικά πιστεύω» σημείωνε και ζητούσε την συνδρομή της οργάνωσης για πιθανές βελτιώσεις του κειμένου.

Τα κράτη-μέλη ζήτησαν τροποποιήσεις

Η πρόταση εισήχθη προς ψήφιση στο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος στις 3 Μαρτίου. Εκεί, τα κράτη-μέλη εξέφρασαν την ανησυχία τους και ζήτησαν να αλλάξει η ισχύουσα νομοθεσία ώστε να μπορούν να απαγορεύουν την καλλιέργεια μεταλλαγμένων στην επικράτειά τους. Παράλληλα, ζήτησαν από τον έλληνα υπουργό να υπάρξουν τροποποιήσεις πάνω στην ελληνική πρόταση που να οδηγούν στην εθνική απαγόρευση και να προστατεύει την Ευρώπη από την εισβολή μεταλλαγμένων. Ο έλληνας υπουργός μπροστά στο σάλο που ξέσπασε προσπάθησε να τα μπαλώσει. «Πήραμε την πρωτοβουλία και θέσαμε το θέμα των γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών. Η εντολή που μας έδωσε το Συμβούλιο είναι ισχυρή.
Ο φάκελος ξανανοίγει. Θα δώσουμε τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να μπορούν να αρνηθούν τις καλλιέργειες Γενετικώς Τροποποιημένων Οργανισμών, υπό προϋποθέσεις ασφαλώς. Ομως, σε κάθε περίπτωση, η μεγάλη πλειοψηφία των ευρωπαίων πολιτών που είναι αντίθετοι στην εκμετάλλευση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών βρίσκει πια με βάση τη σημερινή απόφαση ένα πολύ ισχυρό σύμμαχο», ήταν η ακριβής δήλωσή του μετά το τέλος του Συμβουλίου στις Βρυξέλλες.
Το κατά πόσο οι τροποποιήσεις ενσωματώθηκαν ή όχι είναι κάτι που κανείς δεν γνωρίζει. Η ελληνική προεδρία δεν έχει προχωρήσει ακόμη σε κάποια σχετική ανακοίνωση. «Δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη δημόσια ποια είναι τα αποτελέσματα εργασίας των ομάδων εργασίας που τρέχουν την υπόθεση», υπογραμμίζει στο Hot Doc, η υπεύθυνη εκστρατείας της Greenpeace κατά των Μεταλλαγμένων Έλενα Δανάλη.
Το θέμα ωστόσο δεν έχει να κάνει τόσο με τις όποιες αλλαγές ενσωματωθούν τελικά στην πρόταση, αλλά όσο με τη γενικότερη στάση της ελληνικής προεδρίας. Ο κ. Μανιάτης θα μπορούσε εξ’ αρχής να εμφανιστεί περισσότερο δυναμικός κατά των μεταλλαγμένων και να παρουσιάσει μία πολύ διαφορετική πρόταση από αυτή που τελικά παρουσίασε. Μία πρόταση, η οποία θα έφραζε μια και καλή το δρόμο απέναντι στις εταιρίες μεταλλαγμένων και τις προσπάθειες εισβολής τους στις χώρες της ΕΕ. Κάτι τέτοιο όμως δεν έγινε ποτέ. Ο έλληνας υπουργός παρουσίασε μία πρόταση που ουσιαστικά άνοιγε το δρόμο για την είσοδο των μεταλλαγμένων στην Ευρώπη, παρά το γεγονός ότι το γενικότερο ευρωπαϊκό αλλά και ελληνικό κλίμα τάσσεται κατά των προϊόντων αυτών.
«Εξαρχής η πρόταση του κ. Μανιάτη ήταν αδύναμη, ενώ είχε τη δυνατότητα να κατεβάσει μια διαφορετική πρόταση, που να προστατεύει απέναντι στην καλλιέργεια μεταλλαγμένων. Δεν θα χρειαζόταν να συζητάμε για μικροτροποποιήσεις όπως τώρα αλλά η συζήτηση θα ήταν σε τελείως διαφορετική βάση», επισημαίνει στο Hot Doc, η κα Δανάλη.

Ο Βενιζέλος έκανε την πάπια

Oi-polites-antistekontai-Maniatis-kai-Venizelos-ohi2

Μεγάλη εντύπωση δεν προκαλεί μόνο η στάση του κ. Μανιάτη αλλά του υπουργού Εξωτερικών και αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Ευάγγελου Βενιζέλου. Τον περασμένο Φεβρουάριο το Συμβούλιο των Υπουργών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της ΕΕ, προσπάθησε να πάρει μία περίεργη απόφαση. Να επιτρέψει στις χώρες της ΕΕ την καλλιέργεια του γενετικά τροποποιημένου καλαμποκιού TC 1507. Πρόκειται για μία ποικιλία που σύμφωνα με πληροφορίες του Hot Doc προορίζεται για ζωοτροφή και παραγωγή βιοαερίου. Η καλλιέργεια της ωστόσο ελλοχεύει τον κίνδυνο να επιμολύνει καλλιέργειες, τρόφιμα αλλά και ζωοτροφές. Η ψηφοφορία δεν κατέληξε σε ομοφωνία. Η αποχή κάποιων χωρών όπως για παράδειγμα της Γερμανίας που διαθέτει διπλή ψήφο είχε ως αποτέλεσμα η πρόταση να φτάσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από όπου τα νέα δεν αναμένονται και τόσο ευχάριστα, αν κρίνει κανείς από παλαιότερες αποφάσεις.
Η χώρα μας καταψήφισε αρχικά την πρόταση στο Συμβούλιο, όπως έπραξαν άλλωστε και άλλες 19 χώρες-μέλη. Η στάση όμως που ακολούθησε στη συνέχεια εγείρει πολλά ερωτηματικά. Συγκεκριμένα, δώδεκα υπουργοί χωρών- μελών της ΕΕ συνέταξαν επιστολή με την οποία καλούσαν τον Επίτροπο Υγείας Τόνιο Μπόργκ να αποσύρει την πρόταση για την έγκριση του μεταλλαγμένου καλαμποκιού TC 1507. Έλειπε όμως η υπογραφή του κ. Βενιζέλου ο οποίος ένιψε προκλητικά τας χείρας του αντί να αντισταθεί και αυτός όπως και οι υπόλοιποι ευρωπαίοι υπουργοί στην καλλιέργεια του μεταλλαγμένου καλαμποκιού.
«Η Ελλάδα είχε δύο φορές την ευκαιρία να αντισταθεί δυναμικά κατά των μεταλλαγμένων, την οποία όμως και τις δύο φορές έχασε», σημειώνει στο Hot Doc η κα Δανάλη. Σε κάθε περίπτωση οι κ.κ. Μανιάτης και Βενιζέλος παραμένουν έκθετοι απέναντι στον ελληνικό λαό που αντιστέκεται σθεναρά στην εισαγωγή και καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένων οργανισμών.

το άρθρο δημοσιεύθηκε στο Hot Doc #51, τον Απρίλιο του 2014


Extra Hot άρθρο