HOTDOC - Η δημοσιογραφία όπως πρέπει να είναι..

Σωτηρία με το ζόρι και με το… αζημίωτο


Ένα σκάνδαλο που θυμίζει αμερικανική ταινία επιστημονικής φαντασίας με πινελιές από ιταλική μαφιόζικη υπερπαραγωγή διαδραματίζεται στον χώρο της Υγείας. Το σενάριο του σκανδάλου έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς γράφεται τα τελευταία 30 χρόνια, με βασικούς πρωταγωνιστές ιούς που απειλούν να καταστρέψουν την ανθρωπότητα, αλλά και επιστήμονες που βάζουν τα δυνατά τους ώστε να τη σώσουν… με το αζημίωτο. Στο πλάι τους είναι πάντα οι υπουργοί ή οι σύμβουλοι αυτών, που βάζουν την υπογραφή τους ώστε να παρακαμφθεί κάθε νόμιμη διαδικασία που θα προκαλέσει εμπόδια στη… σωτηρία της ανθρωπότητας. Βασικό στοιχείο: Ούτε ο χρόνος, αλλά ούτε και η Δικαιοσύνη τους άγγιξε.

Ο ιός του Νείλου, το ΚΕΕΛΠΝΟ, τα 10.000 δωρεάν αντιδραστήρια και οι συμβάσεις του γενικού μοριακού ελέγχου του αίματος. Δέκα χιλιάδες test μοναδιαίου ελέγχου αίματος, που άλλους τους ανεβάζουν και άλλους τους ρίχνουν στα τάρταρα. Πώς μια καταγραφή των γεγονότων από το 2006 έως σήμερα –που αφορούν την προμήθεια αντιδραστηρίων τα οποία κοστίζουν εκατοντάδες εκατομμύρια– δείχνει ότι το έργο των συμφερόντων επαναλαμβάνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα.

Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ), παρά τις δικογραφίες που καταμαρτυρούν κατασπατάληση δημοσίου χρήματος, έπειτα από την αγορά διπλάσιας ποσότητα εμβολίων για τον Η1Ν1 αλλά και την αγορά των ακριβότερων αντιδραστηρίων τόσο για τον γενικό μοριακό έλεγχο του αίματος όσο και για τον ιό του Νείλου, παραμένει στο απυρόβλητο.

Στο προηγούμενο τεύχος του Hot Doc άρχισε μια δημοσιογραφική έρευνα που αφορούσε το ΚΕΕΛΠΝΟ. Συγκεκριμένα, με αφορμή τον ιό του Νείλου, το Κέντρο Λοιμώξεων εμφανίστηκε να ζητά απεγνωσμένα να προμηθευτεί το κράτος αντιδραστήρια, ώστε να ελέγχονται τα δείγματα αίματος. Να σημειωθεί ότι η «απόγνωση» του ΚΕΕΛΠΝΟ προέκυψε παρότι σε 100.000 ελέγχους αίματος που πραγματοποιήθηκαν βρέθηκαν μόνο 5 θετικά κρούσματα. Μέχρι εδώ όλα καλά, έστω και αν η τιμή που θα προμηθευόταν η Ελλάδα τα αντιδραστήρια ήταν διπλάσια απ’ ό,τι σε όλες τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης. Ο λόγος για την κατά πολύ επιβαρυμένη τιμή αφορά στην εμμονή των ελλήνων εισηγητών υγείας να προτείνουν στους υπουργούς την πιο ακριβή διαδικασία έλεγχου του αίματος (τεστ μοναδιαίου δότη). Παράλληλα, σύνηθες φαινόμενο είναι οι συγκεκριμένοι εισηγητές να εμφανίζουν μπροστά στον υπουργό Υγείας τα πολυμεταγγιζόμενα άτομα, ώστε εκείνα να θέτουν όλους τους κινδύνους που παραμονεύουν αν επιλεγεί η φθηνή διαδικασία έλεγχου του αίματος (mini pool) κι εκείνος να αποφασίζει με γνώμονα το κοινωνικό του προφίλ. Την ίδια ώρα που σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες ο έλεγχος του αίματος γίνεται με τη φθηνή διαδικασία, η οποία είναι εξίσου ασφαλής με την ακριβή. Να σημειωθεί ότι την ακριβή διαδικασία την χρησιμοποιούν στο εξωτερικό για μεμονωμένες περιπτώσεις και όχι για το σύνολο των ελέγχων.

Τι συμβαίνει όμως με την Ελλάδα και τους συγκεκριμένους επιστήμονες του ΚΕΕΛΠΝΟ, που εδώ και πολλά χρόνια δείχνουν έναν υπερβάλλοντα ζήλο να προστατέψουν καταρχάς τα πολυμεταγγιζόμενα άτομα και κατ’ επέκταση τον ελληνικό λαό επιλέγοντας τις πιο ακριβές διαδικασίες ελέγχου; Γιατί αυτό τον υπερβάλλοντα ζήλο δεν τον έχουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες που φημίζονται για τις υπηρεσίες υγείας τους;

H αρχή του νήματος

Η επιστημονική σύμβουλος του ΚΕΕΛΠΝΟ, κ. Πολίτη, ενημερώνει το ΕΚΕΑ για το πρώτο φετινό κρούσμα του ιού του Νείλου και ζητά άμεση εφαρμογή του μοριακού ελέγχου του αίματος. Στην επιστολή της, ανάγει σε κομβικό σημείο το Παλαιό Φάληρο, προκειμένου να πείσει ότι όλο το λεκανοπέδιο κινδυνεύει με πανδημία.

Η επιστημονική σύμβουλος του ΚΕΕΛΠΝΟ, κ. Πολίτη, ενημερώνει το ΕΚΕΑ για το πρώτο φετινό κρούσμα του ιού του Νείλου και ζητά άμεση εφαρμογή του μοριακού ελέγχου του αίματος. Στην επιστολή της, ανάγει σε κομβικό σημείο το Παλαιό Φάληρο, προκειμένου να πείσει ότι όλο το λεκανοπέδιο κινδυνεύει με πανδημία.

Η δημοσιογραφική έρευνα ξεκίνησε όταν το «Κουτί της Πανδώρας», σε τηλεοπτική εκπομπή του 2006, ασχολήθηκε με τον γενικό μοριακό έλεγχο του αίματος. Ήταν η χρονιά που ένα πολυμεταγγιζόμενο άτομο στη Θεσσαλονίκη μολύνθηκε με τον ιό του AIDS. Επρόκειτο για ένα 16χρονο κορίτσι, πάνω στο ανεπιβεβαίωτο δράμα του οποίου στήθηκε ένα κερδοσκοπικό πανηγύρι με καθυστέρηση 6 μηνών μετά το περιστατικό. Κανείς δεν έμαθε τι απέγινε αυτό το παιδί, ωστόσο όλοι έμαθαν για τη γενική κινητοποίηση του υπουργείου Υγείας και του ΚΕΕΛΠΝΟ με σκοπό η χώρα μας να προμηθευτεί αντιδραστήρια για τον μοριακό έλεγχο του αίματος. Εννοείται ότι όλος ο πανικός που προκλήθηκε με την ιστορία του νεαρού κοριτσιού δεν άφηνε περιθώρια να ακολουθηθούν οι νόμιμες διαδικασίες.

Όλα έγιναν με τη διαδικασία του κατεπείγοντος. Έτσι σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα υπογραφήκαν δύο μνημόνια και με τις δύο εταιρίες που προμηθεύουν την αγορά με αντιδραστήρια για μονήρη έλεγχο (ώστε να μην είναι κάνεις δυσαρεστημένος), συνολικού κόστους 250 εκ. ευρώ. Να σημειωθεί ότι η τιμή του κάθε αντιδραστηρίου ήταν 50 ευρώ, ενώ στην Πολωνία ήταν 9 ευρώ από τις ίδιες ακριβώς εταιρίες. Φήμες λένε ότι την ημέρα που υπογράφηκαν τα δύο μνημόνια, σε ορισμένα γραφεία του υπουργείου Υγείας άνοιξαν σαμπάνιες για το μεγάλο πάρτι. Το ελεγκτικό συνέδριο όμως δεν πήρε μέρος στο πάρτι εκατομμύριων που είχαν στήσει «άνθρωποι της αιμοδοσίας» σε συνεργασία με συνεργάτες του τότε υπουργού, με αποτέλεσμα να επιβάλλει τη σύσταση διακομματικής επιτροπής, η οποία θα πραγματοποιούσε διαγωνισμό ώστε να βρεθεί ο μειοδότης.

Ωστόσο, ακόμα και μετά τη σύσταση της επιτροπής, οι γνωστοί εισηγητές αλλά και επιστήμονες που ασχολούνται δεκαετίες με την αιμοδοσία προσπαθούσαν να πείσουν τα μέλη της διακομματικής επιτροπής να μην πραγματοποιηθεί διαγωνισμός και να προχωρήσουν σε απευθείας ανάθεση.

Τελικά η τιμή ανά μονάδα έκλεισε στα 45 ευρώ, αντί για 50 που αρχικά ανέφερε το μνημόνιο. Τα εκατομμύρια έρρεαν προς τις εταιρίες, αλλά και προς τους φίλους αυτών που έκαναν τα αδύνατα δυνατά ώστε να επιλεγούν με απευθείας ανάθεση.

Το αυτοδιοίκητο ΚΕΕΛΠΝΟ

Ιταλική έρευνα, στην οποία αναφέρεται ότι η εταιρία Chiron διαθέτει αντιδραστήρια mini pool, τα οποία αρνείται να προσφέρει στην Ελλάδα. Η Chiron εκπροσωπείται στην Ελλάδα από την εταιρία Safe Blood, που προμηθεύει την Ελλάδα με τα δαπανηρά μοναδιαία tests.

Ιταλική έρευνα, στην οποία αναφέρεται ότι η εταιρία Chiron διαθέτει αντιδραστήρια mini pool, τα οποία αρνείται να προσφέρει στην Ελλάδα. Η Chiron εκπροσωπείται στην Ελλάδα από την εταιρία Safe Blood, που προμηθεύει την Ελλάδα με τα δαπανηρά μοναδιαία tests.

Στις αρχές τις δεκαετίας του ’80 το AIDS κάνει τη δυσάρεστη εμφάνισή του και στη χώρα μας. Μέχρι τότε βρισκόταν πολύ μακριά μας. Οι γιατροί που μέχρι τότε ασχολούνταν με την ηπατίτιδα στράφηκαν περισσότερο στη λοίμωξη του ιού HIV, η οποία αποτελούσε μεγάλη πρόκληση. Κάπως έτσι στήθηκε το ΚΕΕΛ, το οποίο μετά από χρόνια μετονομάστηκε σε ΚΕΕΛΠΝΟ. Στόχος του Κέντρου Λοιμώξεων ήταν, μεταξύ άλλων, να αντιμετωπίζει τους έκτακτους κινδύνους κατά της Δημόσιας Υγείας και να προστατεύει τη Δημόσια Υγεία μέσω της ενημέρωσης του κοινού και τη χάραξη εθνικής στρατηγικής για την πρόληψη της μετάδοσης νοσημάτων.

Στην πραγματικότητα, η πορεία του ΚΕΕΛΠΝΟ έχει αφήσει πολλά μελανά σημάδια, από το παρελθόν μέχρι και σήμερα. Ο ιατρικός κόσμος που δεν είχε καμία εμπλοκή με το ΚΕΕΛΠΝΟ το χαρακτηρίζει «μαγαζί γωνία», ή ακόμα και «πλυντήριο μαύρου χρήματος», το οποίο δεν το άγγιξε καμία ηγεσία του υπουργείου Υγείας. Την ίδια ώρα, το παράδοξο είναι ότι στην πλειοψηφία τους τα στελέχη του Κέντρου δεν έχουν αλλάξει, έστω και αν έχουν περάσει πολλοί υπουργοί διαφορετικών αποχρώσεων από το υπουργείο της οδού Αριστοτέλους. Θα μπορούσε κανείς να τους χαρακτηρίσει αναντικατάστατους και πολύ ικανούς, ωστόσο αυτό διαψεύδεται από τη δικογραφία που έχει σχηματιστεί.

Η δικογραφία 3.500 σελίδων, η οποία περιγράφει αξιόποινες πράξεις για πολλά στελέχη του ΚΕΕΛΠΝΟ, όπως απάτη, ψευδείς βεβαιώσεις και παράβαση καθήκοντος, παραμένει από το 2009 στα χεριά ανακριτή.

Παρ’ όλα αυτά, τα στελέχη που εισηγούνται κατά καιρούς για υπέρογκες παραγγελίες αντιδραστηρίων, εμβολίων κλπ. παραμένουν στις θέσεις τους παρότι έχουν ασκηθεί ποινικές διώξεις από τη Δικαιοσύνη για κατασπατάληση δημοσίου χρήματος κ.ά.

Γνωστό και… εξαιρετέο

Τo πιστωτικό τιμολόγιο της Safeblood, στο οποίο η εταιρία παραδέχεται πως είχε δωρίσει το 2011 τα 10.000 tests.

Τo πιστωτικό τιμολόγιο της Safeblood, στο οποίο η εταιρία παραδέχεται πως είχε δωρίσει το 2011 τα 10.000 tests.

Το ΚΕΕΛΠΝΟ είναι ένα κέντρο που προστατεύεται από όλους τους υπουργούς, από τις αρχές της δεκαετίας ’90 και μετά.

Τον Οκτώβριο του 1993 δημοσιεύεται απόφαση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, σύμφωνα με την οποία το ΚΕΕΛ εξαιρείται από τις διατάξεις που αφορούν τον δημόσιο τομέα. Δύο χρόνια αργότερα, τον Ιούνιο του 1995, με απόφαση που συνυπογράφει ο υπουργός Υγείας Δημήτρης Κρεμαστινός, το ΚΕΕΛΠΝΟ εξαιρείται από τη διαδικασία προμηθειών του δημοσίου, την όποια επιβάλλεται να ακολουθούν όλες οι υπόλοιπες υπηρεσίες. Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και τώρα στο «Διαύγεια» υπάρχουν ελάχιστες δημοσιευμένες δαπάνες του ΚΕΕΛΠΝΟ. Το 2006, το ΚΕΕΛΠΝΟ γίνεται ο παράδεισος όλων εκείνων που θέλουν να βολευτούν στο δημόσιο χωρίς ΑΣΕΠ. Η μοναδική προϋπόθεση ήταν να έχουν περάσει έστω και λίγο από το ΚΕΕΛΠΝΟ. Με απόφαση που υπογράφει ο τότε υπουργός Υγείας Νικήτας Κακλαμάνης, «ιατρικό και λοιπό προσωπικό του ΚΕΕΛΠΝΟ μπορεί να διατίθεται σε φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα κατόπιν υπογραφής προγραμματικής σύμβασης του ΚΕΕΛΠΝΟ και του αντίστοιχου φορέα, στην οποία θα ρυθμίζονται οι όροι της συνεργασίας, ο σκοπός της, ο αριθμός των εργαζομένων που διατίθενται».

Η τελευταία κίνηση ώστε το Κέντρο να γίνει ξέφραγο αμπέλι έρχεται με τον νόμο 3812 του 2009, επί υπουργίας Μαριλίζας Ξενογιαννακοπούλου, ο οποίος δίνει το δικαίωμα να πραγματοποιούνται προσλήψεις εκτός ΑΣΕΠ. Έτσι η εικόνα του αυτοδιοίκητου στο ΚΕΕΛΠΝΟ θυμίζει Άγιο Όρος. Από τη μια πλευρά οι δαπάνες του δεν δημοσιοποιούνται και κατ’ επέκταση δεν ελέγχονται, αφού οι προσλήψεις δεν έχουν καμία σχέση με την αξιοκρατία, και από την άλλη πλευρά η χρηματοδότησή του συνεχίζει να πραγματοποιείται από τα ταμεία του υπουργείου Υγείας. Σύμφωνα με τον τροποποιημένο προϋπολογισμό του ΚΕΕΛΠΝΟ για το έτος 2011, από τον κρατικό προϋπολογισμό έλαβε 47.650.000 ευρώ. Για τις αποδοχές του προσωπικού και αμοιβές προς τρίτους δόθηκαν 18.800.000, ενώ οι δαπάνες λειτουργίας έφτασαν τα 4.408.000. Αξίζει να σημειωθεί ότι μόνο τα τηλέφωνα του ΚΕΕΛΠΝΟ κόστισαν 385.000 ευρώ, ενώ η έντυπη και η γραφική ύλη κόστισε 200.000 ευρώ για το 2011.

Οι προσλήψεις και η Τσέκου

Οι οφειλές του υπουργείου Υγείας προς της εταιρία Safe blood για το 2011, όπου φαίνεται πως το Δημόσιο δεν οφείλει να πληρώσει επιπλέον 242.310 ευρώ για την περσινή προσφορά των 10.000 tests. Η Safeblood ζητά με επιστολή της προς τον υπουργό να εξοφληθεί για το 2011. Στο χρηματικό ποσό που ζητά περιλαμβάνεται και το ποσό των 242.310 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στα 10.000 tests που είχε προσφέρει δωρεάν την ίδια χρονιά.

Οι οφειλές του υπουργείου Υγείας προς της εταιρία Safe blood για το 2011, όπου φαίνεται πως το Δημόσιο δεν οφείλει να πληρώσει επιπλέον 242.310 ευρώ για την περσινή προσφορά των 10.000 tests.
Η Safeblood ζητά με επιστολή της προς τον υπουργό να εξοφληθεί για το 2011. Στο χρηματικό ποσό που ζητά περιλαμβάνεται και το ποσό των 242.310 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στα 10.000 tests που είχε προσφέρει δωρεάν την ίδια χρονιά.

Το Κέντρο Λοιμώξεων έγινε γνωστό για τις περίεργες προσλήψεις του κατά το 2007, όταν δημοσιεύματα της εποχής ανέφεραν ότι η τότε 34χρονη Εύη Τσέκου, από την υπόθεση Ζαχόπουλου, επρόκειτο να προσληφθεί στο ΚΕΕΛΠΝΟ. Τα δημοσιεύματα έλεγαν ότι ο Χρήστος Ζαχόπουλος είχε έρθει σε συνεννόηση με τον τότε πρόεδρο του Κέντρου, ώστε να προσληφθεί η Τσέκου, με σκοπό να σταματήσει να τον πιέζει.

Η 34χρονη θα εργαζόταν για τρία χρόνια ως συμβασιούχος, ενώ μετά το πέρας της τριετίας θα διοριζόταν ως μόνιμη. Όπως υποστήριζε τότε ο κ. Πιερρουτσάκος (πρώην πρόεδρος ΚΕΕΛΠΝΟ), η πρόσληψη δεν ήταν τετελεσμένο γεγονός και ο ίδιος δεν έδωσε ποτέ καμία υπόσχεση. «Τους είπα ότι εγώ δεν μπορώ να προσλάβω την κυρία σε μόνιμη θέση, εκτός αν το 2008 κάποια στιγμή προκηρυχθούν θέσεις. Τότε, είπα, να υποβάλλει υποψηφιότητα και να κριθεί», είπε ο κ. Πιερρουτσάκος. «Και το δεύτερο που είπα ήταν ότι από τις αρχές του χρόνου, εφόσον μπορώ, να τη βοηθήσω για τον ιδιωτικό τομέα ή για κάποιο πρόγραμμα, αλλά όχι σε μόνιμη θέση». Από την πλευρά της, η Εύη Τσέκου, σύμφωνα με πληροφορίες, δήλωσε στην κατάθεσή της σχετικά με το θέμα ότι ύστερα από 2,5 χρόνια εργασίας επεδίωκε να μονιμοποιηθεί: « Έψαχνα απεγνωσμένα για δουλειά, καθώς η σύμβασή μου έληγε στο τέλος του χρόνου. Ήταν δυνατόν να αρνηθώ τη δουλειά που μου πρόσφεραν;», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Από αυτό το περιστατικό και μετά ξεκινούν να δημιουργούνται ερωτήματα. Πώς γίνονται οι προσλήψεις στο Κέντρο και με ποιες προϋποθέσεις; Σύμφωνα με πληροφορίες που έρχονται μέσα από το ΚΕΕΛΠΝΟ, το Κέντρο είναι δέκτης πολλών φαξ από πολιτικά και υπουργικά γραφεία για ρουσφέτια.

Άλλωστε δεν υπάρχει κανένα εμπόδιο στις προσλήψεις, καθώς έχει εξαιρεθεί από τον ΑΣΕΠ. Αυτή η εξαίρεση δίνει τη δυνατότητα τα κριτήρια των προσλήψεων να έχουν μόνο αποχρώσεις και όχι γνώσεις. Με έναν εξίσου παράξενο τρόπο προσλήφθηκε και ο γιος του γενικού επιθεωρητή υγείας του ΣΕΥΠ, κ. Σαμπατακάκη. Το ηθικό ερώτημα που δημιουργείται είναι κατά πόσο ο κ. Σαμπατακάκης θα μπορέσει να ελέγξει το Κέντρο στο οποίο εργάζεται ο γιος του.

Ανάλογη είναι και η περίπτωση του Σ.Γ., ο οποίος αμείβεται με μηνιαίοι μισθό 1.300 ευρώ χωρίς κανένας να τον έχει δει στο ΚΕΕΛΠΝΟ, ενώ παράλληλα δεν έχουν δει ούτε δείγμα της δουλειάς του. Εντωμεταξύ επιβεβαιώνεται ακόμα μια πρόσληψη στο ΚΕΕΛΠΝΟ, του Γ.Α., που κάνεις δεν γνωρίζει τι απέγινε μετά την πρόσληψή του.

Η ιστορία επαναλαμβάνεται

Swtiria-me-to-zori-kai-me-to-azimiwto5Τον Αύγουστο του 2013 λήγουν οι συμβάσεις που υπέγραψε το υπουργείο Υγείας για την προμήθεια αντιδραστηρίων για τον γενικό μοριακό έλεγχο του αίματος το 2008. Όπως αναφέρουν πληροφορίες του Hot Doc, γίνεται ένας μεγάλος αγώνας από την πλευρά των εισηγητών που ασχολούνται δεκαετίες με την αιμοδοσία και βασικών στελεχών του ΚΕΕΛΠΝΟ οι συμβάσεις να ανανεωθούν με τις ίδιες εταιρίες, ώστε να συνεχιστεί ο ίδιος τρόπος ελέγχου αίματος (μονήρες), καθώς τα συμφέροντα είναι τεράστια. Ο ιατρικός κόσμος χαρακτηρίζει τον θόρυβο που έχει ξεσπάσει με τον ιό του Νείλου και τα αντιδραστήρια ως μια πρόβα τζενεράλε για την ανανέωση των συμβάσεων με τις εταιρίες για τον γενικό μοριακό έλεγχο. Αξίζει να σημειωθεί ότι πληροφορίες αναφέρουν ότι οι διαδικασίες δρομολογούνται ώστε να μην γίνει διαγωνισμός για τον γενικό μοριακό έλεγχο, αλλά οι εταιρίες που τον έχουν αναλάβει από το 2008 να πάρουν παράταση 2-3 ετών, διατηρώντας τις ίδιες επιβαρυμένες τιμές, με την προϋπόθεση ότι θα δείξουν ένα «καλό πρόσωπο» σχετικά με την προμήθεια των αντιδραστηρίων για τον ιό του Νείλου.

Επιπλέον, στην αγορά των προμηθευτών εμφανίζονται έλληνες εκπρόσωποι διεθνών εταιριών, οι οποίες στις υπόλοιπες χώρες πουλάνε αντιδραστήρια mini pool, να αρνούνται να τα φέρουν στην Ελλάδα, λέγοντας ότι δεν είναι αρκετά ασφαλή και ισχυριζόμενοι ηθικούς λόγους για το ότι αρνούνται να δώσουν προσφορές σε διαγωνισμούς που αφορούν τα συγκεκριμένα αντιδραστήρια.

Λίγους μήνες πριν ξεσπάσει ο θόρυβος με τα δημοσιεύματα για την προμήθεια αντιδραστηρίων του ιού του Νείλου με απευθείας ανάθεση από την υφυπουργό Υγείας Φωτεινή Σκοπούλη, τον Μάρτιο του 2012, το ΕΚΕΑ με επιστολή του ζητά από το υπουργείο Υγείας καθοδήγηση σε σχέση με την αντιμετώπιση του ιού του Νείλου για τους καλοκαιρινούς μήνες που έρχονταν.

Λίγο πριν από τις επαναληπτικές εκλογές, σε απάντησή του το υπουργείο αναφέρει ότι δεν υπάρχουν λεφτά για αγορά αντιδραστηρίων και προτείνει στο ΕΚΕΑ να προχωρήσει σε εναλλακτικό σχέδιο αντιμετώπισης (με αποκλεισμό περιοχών από την αιμοδοσία).

Τον Ιούλιο, εμφανίζεται το πρώτο κρούσμα του ιού του Νείλου για το 2012, στο Παλαιό Φάληρο, και αμέσως με επιστολή του το ΚΕΕΛΠΝΟ προς το ΕΚΕΑ, την οποία υπογράφει η κ. Κωνσταντίνα Πολίτη, επικεφαλής του Κέντρου Αιμοεπαγρύπνισης, αναφέρεται στο μοναδικό κρούσμα λέγοντας τα εξής: «Επειδή η περιοχή του Παλαιού Φαλήρου, όπου σημειώθηκε το κρούσμα από τον ιό του Νείλου, είναι αστική, πολύ πυκνοκατοικημένη, έχει διακίνηση υψηλού αριθμού εργαζομένων και επισκεπτών και επιπλέον δεν διαχωρίζεται από τον υπόλοιπο αστικό ιστό της Αθήνα και του Πειραιά, η ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσα και του Πειραιά θα πρέπει να θεωρηθεί ενιαία και πληγείσα περιοχή από τον ιό του Νείλου. Για τον λόγο αυτό προτείνεται η εφαρμογή μέτρων πρόληψης της μετάδοσης του ιού του Νείλου με το αίμα σε ολόκληρο τον Νομό Αττικής ως εξής:

Άμεση εφαρμογή του ελέγχου αίματος με ΝΑΤ. Συνιστάται επίσης αναδρομικός έλεγχος με ΝΑΤ των αποθηκευμένων δειγμάτων από τον Ιούλιο του 2012. Ενώ απαγορεύεται η χρήση αίματος που έχει συλλεγεί από την 9η Ιουλίου μέχρι να εφαρμοστεί ο έλεγχος αίματος ΝΑΤ».

Με αυτό τον τρόπο η μέχρι τότε αντιμετώπιση του ιού του Νείλου με τον αποκλεισμό των περιοχών που είχαν πληγεί περνά σε δεύτερη μοίρα και τη θέση της παίρνει η ανάγκη για άμεση προμήθεια αντιδραστηρίων.

Η υφυπουργός Υγείας, Φωτεινή Σκοπούλη

Η υφυπουργός Υγείας, Φωτεινή Σκοπούλη

Λίγες μέρες αργότερα συνεδριάζει η ομάδα αντιμετώπισης του ιού του Νείλου, στην οποία συμμετέχει η υφυπουργός κ. Σκοπούλη, η κ. Πολίτη και εκπρόσωπος του ΕΚΕΑ. Σύμφωνα με πληροφορίες, στην εν λόγω σύσκεψη προκλήθηκε ένταση μεταξύ της κ. Σκοπούλη και της κ. Πολίτη, κατά την οποία η δεύτερη επέμενε να προμηθευτούμε αντιδραστήρια για μοριακό έλεγχο του αίματος και η πρώτη έλεγε να συνεχιστεί η αντιμετώπιση με τον αποκλεισμό των περιοχών. Το θέμα παγώνει για λίγες ημέρες, αλλά στις αρχές Αυγούστου με επιστολή του το ΕΚΕΑ προς το υπουργείο αναφέρει ότι αυξάνονται τα κρούσματα και πρέπει να βρεθεί λύση. Η απάντηση έρχεται από τον υπουργό Υγείας κ. Λυκουρέντζο, ο οποίος ζητά από το ΚΕΕΛΠΝΟ να δώσει στο ΕΚΕΑ 300.000 ευρώ για την αγορά αντιδραστηρίων. Το ΚΕΕΛΠΝΟ παρότι μέχρι εκείνη τη στιγμή επιτάχυνε τις διαδικασίες για την προμήθειας των αντιδραστηρίων, δεν προχωρά στην αγορά αλλά ζητά από το ΕΚΕΑ να θέσει τις προϋποθέσεις και να διαπραγματευτεί με τις εταιρίες. Οι προσφορές που καταθέτουν οι εταιρίες στο ΕΚΕΑ είναι οι εξής: Η εταιρία Roche προσφέρει για μονήρη έλεγχο 16 ευρώ τη μονάδα και η εταιρία Chiron, μέσω του ελληνικού εκπροσώπου της Safeblood, 17,22 ευρώ ανά μονάδα. Όσον αφορά τον έλεγχο με μικροδεξαμενές, από τη μια πλευρά η εταιρία Safeblood δεν καταθέτει προσφορά, καθώς αρνείται να προμηθεύσει την Ελλάδα με τέτοιου είδους αντιδραστήρια, και από την άλλη πλευρά η εταιρία Roche προσφέρει 7,5 ευρώ ανά μονάδα αίματος για τα mini pool.

Να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη τιμή είναι η φθηνότερη της Ευρώπης.

Μετά από τις προσφορές, το ΕΚΕΑ καταλήγει στη φθηνότερη τιμή και στη φθηνότερη διαδικασία έλεγχου του αίματος (της Roche) και αμέσως ενημερώνει για την απόφασή του το ΚΕΕΛΠΝΟ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο ΚΕΕΛΠΝΟ για την τελική έγκριση της απόφασης του ΕΚΕΑ, έσπασαν τα τηλέφωνα των παρευρισκομένων ώστε να μην δοθεί. Τα παρεμβατικά τηλεφωνήματα προκάλεσαν τη δυσαρέσκεια των παρευρισκόμενων, καθώς ήταν ξεκάθαρο ότι αυτή ήταν η φθηνότερη λύση, ενώ παράλληλα η Ελλάδα μετά από πολλά χρόνια θα ακολουθούσε τη διαδικασία ελέγχου του αίματος με μικροδεξαμενές, κάτι που συμβαίνει σε όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες και έχει κατά πολύ χαμηλότερο κόστος.

Ένα 24ωρο μετά δημοσιοποιείται το πρώτο Δελτίο Τύπου από το γραφείο του αναπληρωτή υπουργού Υγείας κ. Μάριου Σαλμά, στο οποίο αναφέρεται ότι «…στα πλαίσια της εξοικονόμησης και ορθολογικότερης διαχείρισης των πόρων και στον τομέα της Υγείας, ο αναπληρωτής υπουργός Υγείας, κ. Μάριος Σαλμάς, ξεκίνησε διαπραγμάτευση με τις εταιρίες που υλοποιούν τον Μοριακό Έλεγχο, βάση 5ετούς συμβάσεως (2008-2013), στα εννέα Κέντρα Αίματος στην Ελλάδα.

Ήδη η μια από τις δύο εταιρίες πρόσφερε έκπτωση της τάξεως του 10% από την 1η Σεπτεμβρίου έως το τέλος της σύμβασης το 2013. Επιπλέον, η συγκεκριμένη εταιρία πρόσφερε 10.000 test για τον μοριακό έλεγχο του ιού του δυτικού Νείλου ΔΩΡΕΑΝ. Τέλος, η εταιρία δέχτηκε απομείωση των χρεωστικών υπολοίπων των εξετάσεων για τον ιό του δυτικού Νείλου που έγιναν κατά το έτος 2011, κατά την αξία 10.000 test. Αναμένεται η απάντηση και της δεύτερης εταιρίας στο πλαίσιο της ίδιας διαπραγμάτευσης».

H εταιρία που προσέφερε τα 10.000 τεστ δωρεάν ήταν η Safeblood. Πρόκειται για την εταιρία που δεν επιλέχτηκε στη διαπραγμάτευση του ΕΚΕΑ διότι δεν είχε τη φθηνότερη τιμή, καθώς η ίδια δεν προμηθεύει την Ελλάδα με αντιδραστήρια για έλεγχο του αίματος με μικροδεξαμενές.

Να επισημάνουμε ότι στις 20 Ιουλίου, με επιστολή της η συγκεκριμένη εταιρία προς τον υπουργό Υγείας, είχε προτείνει να δώσει δωρεάν 20.000 αντιδραστήρια, με την προϋπόθεση ότι θα εξοφληθεί έως το τέλος Αυγούστου με το ποσό των 838.247 ευρώ που ήδη εκκρεμεί από το έτος 2011.

Το παράδοξο είναι ότι οι οφειλές προς την εταιρία ήταν 595.937 και όχι 838.247 διότι, η διαφορά των 242.310 ευρώ αφορούσε 10.000 δείγματα δωρεάν που είχε προσφέρει η ίδια για το έτος 2011 στην περσινή συμφωνία. Παρ’ όλα αυτά, η Safeblood φαίνεται να ζητά να πληρώσει το υπουργείο τις οφειλές του αλλά και το «δώρο» που είχε προσφέρει η ίδια πέρυσι, παρουσιάζοντάς το φέτος ως προσφορά 10.000 δειγμάτων.

Την ίδια μέρα που ο κ. Σαλμάς ανακοινώνει ότι, μετά από δική του διαπραγμάτευση με την εταιρία, 10.000 αντιδραστήρια θα δοθούν στα κέντρα αιμοδοσία, η Safeblood επανέρχεται με νέα επιστολή, αυτή τη φορά προς το ΕΚΕΑ, στην οποία αναφέρει μεταξύ άλλων ότι «έχουμε ήδη προσφέρει στην ηγεσία του υπουργείου Υγείας 10.000 αντιδραστήρια δωρεάν» και πληροφορεί το ΕΚΕΑ ότι «σε περίπτωση που αποφασίσει να προμηθευτεί περαιτέρω ελέγχους, το κόστος επανακαθορίζεται σε 13 ευρώ συν ΦΠΑ». Το ΕΚΕΑ ζητά επαναδιατύπωση της επιστολής, καθώς θεωρεί ότι η εταιρία εμφανίζεται να επιβάλλει τη συνέχιση της συνεργασίας λόγω του δώρου που πρόσφερε, και η εταιρία επαναδιατυπώνει με τον εξής τρόπο: «Μετά από συμφωνία της Διοίκησης της εταιρίας μας SafeBlood Bio Analytica με τον αναπληρωτή υπουργό Υγείας κ. Σαλμά, είμαστε στην ευχάριστη θέση να σας παραδώσουμε δωρεάν 10.000 τεστ μοναδιαίου δότη». Παράλληλα η Safeblood, μία ημέρα νωρίτερα, μετά από πιέσεις μηνών από την πλευρά του ΕΚΕΑ, εκδίδει το πιστωτικό τιμολόγιο του 2011 των 10.000 δειγμάτων δωρεάν. Στις 28 Αυγούστου, με νέα ανακοίνωσή του ο κ Σαλμάς εμφανίζεται να συνεχίζει τη διαπραγμάτευση με την εταιρία και να κερδίζει από αυτήν άλλα 10.000 δείγματα δωρεάν, τα οποία μέχρι και τη δημοσίευση της συγκεκριμένης έρευνα δεν έχουν παραδοθεί στο ΕΚΕΑ.

Τα ερωτήματα που δημιουργούνται από την άμεση διαπραγμάτευση του κ Σαλμά είναι πολλά.

Σύμφωνα με τον ιδρυτικό νόμο του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας 3402/2005, «το ΕΚΕΑ είναι ο αρμόδιος φορέας που καθορίζει τις εξετάσεις που πρέπει να διενεργούνται πριν από κάθε αιμοληψία στους δότες, όπως επίσης είναι αυτό που πρέπει να μεριμνά για την έγκαιρη εφαρμογή των νέων εξετάσεων σύμφωνα με τις διεθνείς επιστημονικές εξελίξεις».

Μολονότι το ΕΚΕΑ διά νόμου είναι το αρμόδιο θεσμικό όργανο που διαπραγματεύεται και θέτει τις προϋποθέσεις για την προμήθεια αντιδραστηρίων, το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας δεν παραβρέθηκε στη διαπραγμάτευση του κ Σαλμά με την εταιρία Safeblood.

Ο αναπληρωτής υπουργός Υγείας, Μάριος Σαλμάς

Ο αναπληρωτής υπουργός Υγείας, Μάριος Σαλμάς

Μπορεί η διαπραγμάτευση του κ. Σαλμά, σύμφωνα με πολλά δημοσιεύματα, να χαρακτηρίστηκε ως απόλυτα επιτυχημένη, καθώς πρόσφερε δωρεάν τεστ, ωστόσο δεν είναι η πιο συμφέρουσα. Στην αρχική διαπραγμάτευση που πραγματοποίησε το ΕΚΕΑ η εταιρία Safeblood ήταν η ακριβότερη, ενώ ακόμη και μετά την προσφορά των δωρεάν δειγμάτων η έκπτωση που πρόσφερε για την περίοδο από την 1η Σεπτέμβρη έως το τέλος της σύμβασης το 2013 είναι μικρότερη από εκείνη της Roche. Αναλυτικά, η Roche κάνει έκπτωση της τάξεως του 33% για τις επόμενες παραγγελίες αντιδραστηρίων, ενώ η έκπτωση της Safeblood για την ίδια περίοδο είναι μόνο 10%. Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, την ώρα που το ΚΕΕΛΠΝΟ ζητούσε απεγνωσμένα αντιδραστήρια για το ιό του Νείλου διότι είχε εμφανιστεί το πρώτο κρούσμα (αρχές Ιουλίου), ο κ. Σαλμάς πραγματοποιούσε ραντεβού με τις εταιρίες με σκοπό να μιλήσουν για τις συμβάσεις του γενικού μοριακού έλεγχου και όχι του ιού του Νείλου. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν πως οι εταιρίες του είπαν ότι «είναι πολύ νωρίς να μιλήσουμε γι’ αυτό το θέμα, καθώς η σύμβαση λήγει σε ένα χρόνο από τώρα».

Σε κάθε περίπτωση, η απλή καταγραφή των γεγονότων προκαλεί απορίες. Την ώρα που παρουσιάζεται το πρώτο κρούσμα του ιού του Νείλου και οι κάτοικοι των νοτίων προαστίων πανικοβάλλονται από τις περιγραφές των ειδικών του ΚΕΕΛΠΝΟ, με αποτέλεσμα ο μοριακός έλεγχος να θεωρηθεί αναγκαίος, ο κ. Σαλμάς κουβεντιάζει με τις εταιρίες για τις συμβάσεις του γενικού μοριακού έλεγχου που λήγουν σε ένα χρόνο και κοστίζουν εκατομμύρια ευρώ. Από την άλλη πλευρά, ενώ έχει πραγματοποιηθεί μια διαπραγμάτευση από το αρμόδιο όργανο (ΕΚΕΑ) για τον ιό του Νείλου, η οποία έχει καταλήξει στη φθηνότερη λύση, ο κ. Σαλμάς την επόμενη μέρα παίρνει μέρος σε μια διαπραγμάτευση για τον ιό του Νείλου και καταλήγει στην άλλη εταιρία, η οποία δεν προμηθεύει την Ελλάδα με αντιδραστήρια mini pool. Το μόνο σίγουρο είναι ότι θα έχει ιδιαίτερο να ενδιαφέρον να παρακολουθήσουμε τι ακριβώς θα γίνει με τις συμβάσεις του γενικού μοριακού έλεγχου τον Αύγουστο του 2013 αλλά και που θα καταλήξουν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των εταιριών και των υπουργικών γραφείων. Η έρευνα συνεχίζεται.

 

άρθρο που δημοσιεύθηκε στο Hot Doc #9, το Σεπτέμβριο του 2012

HotDoc_Cover-9


Extra Hot άρθρο